Breivik, Wilders en ons ijzeren gordijn

Laat ik beginnen met te bekennen dat ik een PvdA-er ben. Dat schijnt tegenwoordig wat uit te maken. Vroeger had je feiten en meningen, tegenwoordig is alles opeens een mening.

Het heeft even geduurd voordat deze sociaaldemocraat zijn mening over het gebeuren in Noorwegen helemaal gevormd had. Ook dat schijnt afgeschaft te zijn, het wachten totdat je genoeg betrouwbare informatie hebt kunnen vergaren voordat je een mening uit. Het schijnt een verplichting geworden te zijn iets te vinden, ook als je te weinig weet om dat op een zinnige manier te doen.

De hamvraag in het hele debat in ons land leek te zijn of, en zo ja hoeveel, verantwoordelijkheid het taalgebruik van Wilders zou dragen in de daad van Anders Breivik. De redenatie was dat Wilders een inspiratiebron is voor Breivik, en dat het forse (volgens een bekende TV psychologe zelfs 'geweldadige') taalgebruik hem geholpen zou kunnen hebben om van het woord over te gaan tot de daad.

Om maar meteen met de eindconclusie te komen; de hele redenatie snijdt geen hout. Om te beginnen is Wilders niet de enige inspiratiebron voor Breivik. Het manifest, en bijgevolg de media, kwamen met een lange lijst.

Maar de vraag is ook niet zozeer welke inspiratiebronnen Breivik had. Misschien schrijft hij ook poezië met Ilja Pfeijffer als grote voorbeeld. Dat is dan heel relevant voor zijn literaire keuzes, maar niet belangrijk voor zijn keuze om geweld te gaan gebruiken. 

Voor zover de inspiratiebronnen betreft, moeten we ons dus beperken tot de inspiratie voor zijn geweld. 

De meest opvallende is die van de Tempeliers. Hun embleem is nog nooit zo vaak in het nieuws geweest. Zelfs niet toen ze nog werkelijk bestonden.

Maar veel belangrijker, is het echte voorbeeld van Breivik. En dat is Osama Ben Laden. Zijn hele tactische plan is een blank-Christelijke versie van Al Qaida. En net als Osama, die ook graag verwijst naar de tijd van de kruisvaarders, doet zijn blanke fan hetzelfde. 

Hier zit ook een beetje de zwakke plek in Breivik's antwoord op Osama. Die geloofde echt in Allah, of beweerde dat geloofwaardig genoeg om hem een gelovige te noemen. Maar Breivik gelooft helemaal niet in het Tempelierskruis dat hij tot zijn symbool heeft gekozen. Hij wil graag opkomen voor de Europese tradities, maar zijn wereldbeeld is zo ongelovig en modern als het maar zijn kan.

Zijn einddoel is om alle moslims Europa uit te zetten. Het liefst dmv een exodus, en anders maar via de Auschwitz-methode. Wat de inspiratiebron voor dit einddoel betreft moeten we niet bij Wilders zijn, maar bij de Nazi's. Die hebben tot 1942 gewerkt aan plannen voor een joodse exodus uit Europa, en toen ze niet geduldig genoeg bleken te zijn om dat ten uitvoer te brengen, ging men over op plan B, die Endlösung.

Omdat Breivik denkt dat dit niet volgens de principes van een democratische rechtsstaat verwezenlijkt kan worden (en daar kon hij nog wel eens gelijk in hebben), opteert hij voor de staatsvorm van een militaire dictatuur. Ook hier is de link met het taalgebruik van Wilders nergens te bekennen, dit is eigenlijk traditioneel fascisme.

Erg orgineel is Breivik dus niet. Zijn doel is gejat bij de Nazi's, hij heeft alleen het woordje jood voor moslim vervangen. Hij wil dit ook op de ouderwetse fascistische manier voor elkaar krijgen, en de militairen aan de macht hebben. Hij hoopt die dicaturen te laten ontstaan door chaos, die volgens de Al Qaida methode verwekt moet worden.

Zie je generaal Van Uhm al voor je als dictator van Nederland? Met als  opdracht alle moslims te verkassen of te vergassen?  Laten we het erop houden dat Breivik's strategie een paar hiaten kent…

Maar we kunnen met de beste wil van de wereld niet beweren dat dit ook maar in de verste verte lijkt op Wilders of de PVV. Of dat er een verband bestaat tussen het heftige taalgebruik van Wilders en Breivik's inspiratie voor geweld. 

Wilders heeft eens gezegd dat hij alle criminele moslims Europa uit wou zetten. En omdat hem toen werd voorgelegd  dat dit waarschijnlijk miljoenen zouden zijn, is er een uitspraak samen te brengen waarbij Wilders zegt dat hij miljoenen moslims wil deporteren. Deze uitspraak wordt vaak herhaald om aan te tonen dat Wilders alle moslims uit Europa zou willen zetten, hoewel hij dat nooit op die wijze gezegd heeft. En dus is het zelfs niet vol te houden dat het doel van Breivik hetzelfde is als dat van Wilders.

Over de andere methode (vergassing) heb ik de PVV al helemaal niet gehoord. Net zo min als dat we kunnen beweren dat de PVV een fan is van het idee om van Nederland een militaire dictatuur te maken. Eén miljard op je machtsbasis bezuinigen is dan niet erg logisch. En de kunstmest van Breivik is ook niet echt te vergelijken met de biologische bemesting van Lucassen. 

Wel tekent het de rare discussies die we in ons land houden. De vreemde gewoonte om meningen belangrijker te vinden dan feiten. In dit geval bij mijn linkse vrienden, die zo anti-Wilders zijn geworden dat ze altijd hun anti-Wilders mening willen verkondigen, ook als dat  met een feitelijk onhoudbaar standpunt moet gebeuren.

(Natuurlijk, ik zie het aan de andere kant van ons politieke ijzeren gordijn ook regelmatig gebeuren. Maar daar ging het dit keer niet over.)

 

20 August 2011
By on 14:22
Adam 2.0

Wim Kuiper van de Besturenraad van christelijk onderwijs  heeft het voorstel gedaan om gescheiden onderwijs gedeeltelijk her in te voeren. Aanleiding van zijn voorstel is het feit dat jongens het op school tegenwoordig slechter doen dan meisjes.

Bij zijn voorstel verwijst hij naar wetenschappelijk onderzoek, zij het dat dit onderzoek de neurologie betreft, en niet de didactiek of pedagogiek. De relatie tussen onderwijsresultaten en neurologie is nogal indirect, voor zover er werkelijk een relatie bestaat.De neurologie heeft aangetoond dat jongens in de pubertijd tijdelijk een achterstand hebben qua ontwikkeling op meisjes. Iets wat we aan de veel zichtbaardere lichamelijke kenmerken al lang konden zien, maar dit terzijde.

De koppeling van dit gegeven naar een voorstel om gescheiden les te geven, is nogal twijfelachtig. Er is namelijk geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat de stelling onderbouwt dat dit verschil in ontwikkeling opgelost zou worden door lessen te gaan scheiden. Ook dan lopen jongens neurologisch en lichamelijk tijdelijk achter, aan dit gegeven verandert men niets met een verandering van het onderwijssysteem.

De veelgehoorde klacht dat de slechtere resultaten van jongens zou komen door het feminiene karakter van het onderwijs, is door geen enkel wetenschappelijk onderzoek onderbouwd. Sterker nog, de gegevens die we hebben, die overigens te summier zijn om een definitieve conclusie te trekken, halen deze stelling zonder meer onderuit.Want ook in landen waar het onderwijs de afgelopen eeuw amper is veranderd, en dus nog altijd masculien zou zijn, doen de jongens het slechter dan meisjes. Het strenge Franse systeem, maar zelfs de archaïsche onderwijssystemen van Oost Azie, leveren vrijwel dezelfde resultaten op als het vermeend femenien geworden Nederlandse systeem.

Voor de cijfers over gescheiden lesgeven geldt hetzelfde. De landen die dit nooit volledig hebben afgeschaft zijn legio, denk bijvoorbeeld aan de katholieke privé scholen in de VS. Maar daar levert gescheiden onderwijs niet de betere resultaten (voor jongens) op die Kuiper hiervan schijnt te verwachten.

Overigens doen jongens het wel weer slechter op de christelijke scholen waarvan Kuiper de besturen bestuurt. Dat heeft vermoedelijk te maken met het feit dat men nog altijd te weinig differentatie in hun onderwijs heeft ingebouwd en ouderwets klassikaal lesgeeft. Daar zijn niet alleen de jongens de dupe van, maar ook de meiden die niet in de stereotypen passen die Kuiper hanteert. Zoals het stereotyp dat (alle) meisjes beter zouden zijn in taal. (Of, iets accurater voor Nederland; alle meiden zijn iets minder slecht in taal.)

Dat er verbeteringen denkbaar zijn in ons onderwijs is zeker waar. Dat we met name de reflectieve kant te veel belichten, net als de vaardigheden, en te weinig ruimte voor feitelijke kennis hebben ingeruimd is een goed voorbeeld. Maar daar zijn de meiden net zozeer het slachtoffer van dan de jongens, en deze verandering is te recent ingevoerd om de huidige cijfers te kunnen verklaren. Ook geldt dit alleen voor Nederland, en verklaart dit niet waarom jongens het internationaal slechter doen.

Opvallend is dat in ieder land waar meiden dezelfde onderwijskansen krijgen als jongens, ze het beter doen. Op basis van het huidige onderzoek, kunnen we niet concluderen dat dit aan het onderwijssysteem, of aan de gemengde klassen ligt. Zonder verder onderzoek kunnen we dus eigelijk maar één (voorlopige) conclusie trekken, en dat is dat meiden gewoon slimmer zijn.

De kans dat het opperhoofd van christelijk onderwijs deze conclusie uit zijn mond krijgt is nihil. Hoewel het feit dat hij naar neurologisch onderzoek verwijst eigenlijk op hetzelfde neerkomt. Overigens is het theologisch nog wel te verklaren; God schiep eerst Adam, en daarna de (verbeterde) versie. 

17 August 2011
By on 12:01
Een ongemakkelijke herdenking

Vandaag was de Indië-herdenking live op de TV te volgen. Volgens mij voor het eerst, vorig jaar was er wel een samenvatting te zien, maar geen live-uitzending.

Het blijft een ongemakkelijke herdenking. Want wat herdenken we eigenlijk? Formeel de overgave van Japan op 15 augustus 1945, maar uit de woorden die bij deze herdenking gebezigd worden, lijken velen iets anders te herdenken.

Vorig jaar bijvoorbeeld bracht het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek een DVD uit met de titel 'Oorlog in het Paradijs'. Want zo wordt Indië graag herinnerd, als het Nederlandse paradijs. De DVD laat getuigen hun verhaal vertellen, zoals over de Birmaspoorlijn.

Voor hen die geen studie geschiedenis achter de rug hebben, is hier een uitleg op zijn plaats. Het woord 'Indië' staat voor de kolonie van Nederland, die na een onafhankelijkheidsoorlog in 1949 vrij werd en zich herdoopte tot Indonesië. De Birmaspoorlijn was een spoorlijn die in de Tweede Wereldoorlog door dwangarbeid van gevangenen in opdracht van de Japanners werd gebouwd in Zuid Oost Azië.

Het idee om met behulp van dwangarbeid en concentratiekampen een spoorlijn te bouwen, was niet Japans. Nederland had in de jaren twintig deze innovatie op Boven Digoel ingevoerd. Nationalisten en andere tegenstanders van het Nederlandse koloniale bewind werden zo gestraft in dit 'paradijs' totdat de Japanners hen bevrijdden, nadat ze in 1942 Nederlands-Indië veroverd hadden.

Concentratiekamp Boven Digoel
Overzicht van het Nederlandse concentratiekamp Tanah-Merah (Boven Digoel)

Waarom Japan Indië aanviel is misschien wel het best bewaarde geheim van Nederland. Hoewel het niet echt een geheim is, maar meer een taboe. Nederland had Japan zelf op 8 december 1941 de oorlog verklaard . Hiermee waren we de eerste, want zelfs de VS (wiens marine in Pearl Harbour aangevallen was) had dit nog niet gedaan.

Oorlogsverklaring
Publicatie van de Nederlandse oorlogsverklaring aan Japan

Aanvankelijk wilden de Japanners niets van onze oorlogsverklaring weten. Maar het feit dat de Nederlandse marine al de dag na de publicatie van de oorlogsverklaring drie Japanse schepen tot zinken bracht (de Tosan Maru, de Asosan Maru en de Kinka Maru) zal hun terughoudendheid nadelig beïnvloed hebben. Negen dagen later beantwoordde Japan de Nederlandse krijgshandelingen met een bombardement op Borneo.

Pas na een maand, waarin Japan probeerde Nederland af te laten zien van haar oorlogszuchtige standpunt, zou Japan overgaan tot verovering van de kolonie. Eerst Borneo (vanaf 19 januari 1942) en na de slag in de Javazee ook het hart van de kolonie; het Javaanse eiland. Op 9 maart capituleerde de Nederlandse krijgsmacht, die uit 93000 man bestond.

Wat we op 15 augustus herdenken zijn de slachtoffers van een oorlog die we zelf begonnen zijn. Niet om 'de vrijheid te beschermen' zoals onze premier vandaag in de uitzending beweerde, maar om onze kolonie (en de onvrijheid van haar bewoners) te behouden. Een strategische blunder van formaat, of zoals Mevrouw Lilian Sluijter (secretaris van de 'Stichting Vervolgingsslachtoffers Jappenkampen 1942-1945') schreef op 4 maart 2010:

'De oorlogsverklaring tegen het militaristische Japan, dat tot de tanden bewapend was, was dus een daad van pure zelfoverschatting.'

We herdenken dus de Nederlandse slachtoffers van een oorlog die we uit pure zelfoverschatting zelf begonnen zijn. Vandaar dat de herdenking al vanaf het begin een zeer ongemakkelijke is geweest.

Net zo ongemakkelijk als die van de Japanners.

15 August 2011
By on 19:28
Weerbericht

Wie dacht dat de PVV en de PvdD de achterlijkste kamervragen stellen, is onlangs door de CDA-er Michiel Holtackers gecorrigeerd.

Deze maakt zich ernstig zorgen over het weerbericht. De economische gevolgen van een slecht weerbericht kunnen enorm zijn. Vandaar dat toen het hem opviel dat de weersvoorspellers er een keer naast zaten, hij de betreffende minister op het matje heeft geroepen, en een reeks van dringende, wereldverbeterende vragen heeft voorgeworpen.

Zoals;

‘Bent u bekend met de weersomstandigheden in grote delen van Nederland van de afgelopen week? Deelt u de mening dat deze niet klopte met de weersvoorspelling, zoals deze door het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) is gedaan?’

of;

‘Acht u het wenselijk dat bij het doen van mededelingen over de weersverwachting er meer rekening gehouden wordt met de effecten die het weerbericht kan hebben op buitenactiviteiten, attractieparken en deelname aan evenementen zoals bijvoorbeeld de Nijmeegse vierdaagse?’

Deze vraag impliceert dat Holtackers bij evenementen graag een mooi-weer weersbericht wenst. Om te beginnen bij de Sneekweek.

Michiel is een echte intellectueel. Dat blijkt niet alleen uit deze onwaarschijnlijk doordachte vragen, maar ook uit de bronnen die hij hierbij heeft geraadpleegd. Een lijvig krantenartikel uit de Gelderlander (79 hele woorden) en een tweet (wel één van het langere soort; 118 leestekens).

Wat mij nog het meest verbaast is het feit dat het CDA de helft van haar zetels verloor en dat deze Holtackers toch nog op een verkiesbare plaats bleek te staan.

Enfin. Speciaal voor Holtackers een aangepast weerbericht;

In Den Haag is er sprake van een zeer plaatselijke, zeer dichte mist, die het zicht- en denkvermogen ernstig aantast.

4 August 2011
By on 17:28
Swedish man arrested after trying to split atoms in his kitchen

Wie met oud en nieuw ervan houdt om zijn eigen vuurwerk te produceren zou eens contact op moeten nemen met de Zweed Richard Handl, die deze hobby naar een volstrekt nieuw niveau heeft proberen te tillen.

Swedish man arrested after trying to split atoms in his kitchen

A Swedish man has been arrested after attempting to split atoms in his kitchen, claiming that he was only doing it as a “hobby”.

Richard Handl said that he had the radioactive elements radium, americium and uranium in his apartment in southern Sweden when police showed up and arrested him on charges of unauthorised possession of nuclear material.

Handl, 31, said he had tried for months to set up a nuclear reactor at home and kept a blog about his experiments, describing how he created a small meltdown on his stove.

lees verder


By on 16:42
Mail aan redactie Nieuwsuur

Op 22 juli heb ik met verbazing naar de uitzending van Nieuwsuur gekeken.

Op een moment dat de Noorse politie al vrijgegeven had dat de arrestant (en op dat moment enig verdachte) een Noor was met connecties met puur Noorse organisaties, besteedde Nieuwsuur haar hele uitzending aan een nooit plaatsgevonden islamitische aanslag op Oslo.

In de studio zaten twee deskundigen. Hoewel. Slechts één van de deskundigen viel de discrepantie tussen de vrijgegeven Noorse informatie en de Nieuwsuur-berichtgeving op, en maakte terecht hier een opmerking over. De andere deskundige is werkzaam bij wat in de praktijk weinig meer blijkt te zijn dan een anti-islam-informatiecentrum. Voor haar was de Noorse afkomst van de dader en zijn nationalistische achtergrond geen belemmering hem een moslim te noemen.

De Pavlovreactie om bij een terroristische aanslag eerst naar moslims te kijken werd, niet door de Nieuwsuurredactie zelf maar door veel internetters met hetzelfde verwrongen wereldbeeld als Wilders, logisch genoemd omdat de meeste terroristische aanslagen door moslims gepleegd zouden worden. Een misvatting gebaseerd op vooroordelen, niet op de meetbare feiten.

Vandaar dat ik voor de journalisten van de NOS een linkje stuur naar een samenvattend artikel over de werkelijke cijfers, met de veelzeggende titel 'All Terrorists are Muslims…Except the 94% that Aren’t.'

http://www.loonwatch.com/2010/01/not-all-terrorists-are-muslims/

De cijfers zijn Amerikaans en van de FBI. In Europa is de verhouding nog opvallender. Zoals echte deskundigen U hadden kunnen vertellen. In 2009 ging het slechts om één geval van moslimterrorisme t.o.v. 294 terroristische aanslagen (dat is 0,3%). Zie voor de rest van de cijfers het laatste jaarverslag van Europol;

https://www.europol.europa.eu/sites/default/files/publications/tesat2010.pdf

De conclusie is dat de uitzending van 22 juli niet op feiten maar op vooroordelen gebaseerd was. De uitzending was lasterlijk en discriminerend islamofoob. Wil Nieuwsuur als serieus nieuwsmedium verder, en haar medewerkers als journalisten en niet als propagandisten door het leven, dan zal ze toch iets in haar aanpak moeten wijzigen. Een publiek excuus voor het gebrek aan waarheid in haar uitzending, is ook wel op zijn plaats.

Een andere mogelijkheid is dat de NOS 'moslimsbashen' in haar missionstatement betrekt.

mvg,

 

(Omdat de aanslag in Noorwegen was heb ik het Europese percentage van 0,3% gemeld. Wereldwijd ligt dit percentage hoger, volgens het National Counterterrorism Center ging het in 2009 om de helft van al het terrorisme. Daar moet wel bij vermeld worden dat men iedere claim van een Islamitische organisatie op internet zonder verder onderzoek serieus neemt.

http://www.nctc.gov/witsbanner/docs/2009_report_on_terrorism.pdf )

3 August 2011
By on 09:08
Jeetje (I)

Toen ik leraar geschiedenis was op een middelbare school, werd ieder jaar, en bij hetzelfde hoofdstuk, de volgende vraag gesteld; ‘Heeft Jezus echt bestaan?’ De vraag was eenvoudig te beantwoorden; ‘een Jezus heeft echt bestaan’, een antwoord dat geen enkele van mijn leerlingen kon bekoren. Zij die geloofden vielen over het lidwoord ‘een’, de areligieus opgevoede leerlingen vielen over het feit dat ik zijn bestaan toch bevestigde.

Een uitleg over deze historische Jezus moest ik door tijdgebrek altijd achterwege laten. Zelfs het begin van een uitleg heeft onherroepelijk een lang debat tot gevolg, en er zijn belangrijker dingen in het curriculum van het voortgezet geschiedenisonderwijs dan de historische waarheid achter Jezus. Zoals de sinds de canon verplichte ‘Jip en Janneke.’

Ik moest hier aan denken toen mij onlangs dezelfde vraag nog eens gesteld werd. Dit keer door een volwassene. Een persoon die open minded genoeg is om alternatieve (dwz niet-religieuze) versies van Jezus serieus te nemen, maar ook een leek die door de populariteit van de Da-Vinci-codes en de ‘Evangeliën van Judas, Maria en andere tijdgenoten van Jezus’ dermate verdwaald was, dat het gesprek meer ging over de vele Jezus-variaties, dan over die ene, echte, historische persoon die aan al die versies ten grondslag ligt.

Voor mij persoonlijk was de exercitie een openbaring. Hoewel de feiten die we zeker weten over Jezus erg beperkt zijn, bleek het onmogelijk om deze feiten beknopt weer te geven. Een reeks van gebeurtenissen en begrippen die noodzakelijk zijn om de weinige feiten goed te kunnen interpreteren, bleek veel te lang om in een korte uitleg gestopt te worden.

Als ik een goed, beknopt, en voor de leek geschikt boek over de historische Jezus had gekend, had ik dit aan kunnen raden. Zo’n boek ken ik echter niet, wat de aanleiding is om een aantal artikelen over de historische Jezus te schrijven.

Let wel, er worden genoeg boeken over Jezus geschreven. Maar de wetenschappelijk verantwoorde boeken zijn over het algemeen dermate ingewikkeld dat een leek al in de inleiding is verdwaald. Terwijl de leesbare boeken over Jezus vrijwel zonder uitzondering door leken geschreven worden, en een Jezus creëren die op geen enkele wijze historisch genoemd kan worden.

Deze laatste categorie leken-Jezussen kunnen we globaal in twee groepen verdelen. De eerste noem ik voor het gemak de modern-religieuze versie; in deze versie is het Nieuwe Testament nog altijd de leidraad. Alleen als de evangeliën elkaar tegenspreken kiest men voor een variant. Ook worden de dingen die de moderne mens wat ongeloofwaardig overkomen, zoals het lopen over water, anders geïnterpreteerd dan de oorspronkelijke, letterlijke uitleg.

De tweede categorie kunnen we neo-gnostisch noemen. Voor hen zijn de apocriefe geschriften de belangrijkste bron.

Aangezien de gebruikte bronnen, zowel het Nieuwe Testament als de apocriefe evangeliën, allemaal aantoonbaar falsificaties zijn, levert de keuze om deze bronnen als kompas te gebruiken, per definitie een Jezus op, die maar weinig gemeen heeft met de Jezus die in opdracht van Pilatus aan een kruis genageld werd.

Niet dat ik hier wil zeggen dat de historische wetenschappers over dit onderwerp een volledige consensus hebben. Die is er zeker niet, maar dat geldt eerlijk gezegd over ieder onderwerp uit de geschiedenis. Bij personen uit de oudheid is dit nog erger dan voor onderwerpen uit andere periodes. Daarnaast zijn ook veel wetenschappers gelovig, een gegeven dat in dit geval behoorlijk hun uitkomst kleurt.

Zo is voor veel (niet alle) christelijke historici het benoemen van het Nieuwe Testament als falsificatie een brug te ver. Toch zullen ook zij beamen dat we de historisch werkelijkheid niet in dit deel van de bijbel moeten zoeken. Ze zullen dit ‘verdichting’ noemen, of een ander eufemisme voor hetzelfde feit.

Maar ook joodse geschiedkundigen willen nog wel eens hun standplaatsgebondenheid vergeten. Vaak worden modern nationalistische begrippen en motivaties voor het joodse volk uit de eerste eeuw gebruikt, waar het joods nationalisme pas in de 19e eeuw ontstond. Ook projecteren zij antisemitische gevoelens en gedachtes op hoofdpersonen, terwijl ook voor het antisemitisme geldt dat deze pas veel later zou ontstaan.

Voor mijn verhaal gebruik ik toch vaak het Nieuwe Testament. Niet omdat hier zoveel feitelijkheden in staan, maar omdat voor de gemiddelde Nederlander deze versie van Jezus het bekendst is. Maar voordat ik het verhaal echt kan beginnen, moet ik nog een wat uitgebreidere uitleg over de bronnen geven.

Bronnen

Wie het verhaal van de echte Jezus wil vertellen heeft bronnen nodig. Het liefst betrouwbare verhalen van ooggetuigen. Helaas voor ons zijn die er niet.

- De enige bron die misschien oorspronkelijk door een ooggetuige is verhaald, is het apocrief dat we ‘het evangelie van Thomas’ noemen.  Overigens gebruik ik hier het woord apocrief onjuist; het evangelie is ouder dan de ‘echte’ evangeliën uit de Bijbel. Ook is het geen echt evangelie; het bestaat uit 114 logia (uitspraken van Jezus), zonder context.

Helmut Koester gaat uit van een datum van oorsprong van rond het jaar 50, wat zou betekenen dat de eerste versie zo’n 13 jaar na de dood van Jezus opgeschreven is.*) Dat is helaas niet de versie die tot onze beschikking staat. Die stamt uit de 5e eeuw, is gevonden in Nag Hammadi en geschreven in het koptisch. Dat betekent dat de oorspronkelijke versie niet alleen gekopieerd is, maar ook vertaald. Dat heeft natuurlijk weer gevolgen voor de betrouwbaarheid van de inhoud.

- Een tweede bron die iedere historicus over dit onderwerp zal raadplegen is Flavius Josephus. Geen ooggetuige, want geboren net na de kruisiging, maar voor de algemene politieke en religieuze situatie in het Palestina van de eerste eeuw, onmisbaar. Zijn betrouwbaarheid is relatief gezien (dwz in verhouding met de bronnen die na hem komen) groot, behalve als het gaat om zaken waar hijzelf bij betrokken is geweest. Als Farizeeër die eerst tegen de Romeinen vocht, en vervolgens overliep, is hij er zo nu en dan iets te opzichtig op uit om zijn eigen straatje schoon te vegen.

- De derde en lang de belangrijkste bron over Jezus, is het Nieuwe Testament. Ontstaan na het jaar 70, aangezien de verwoesting van de Tempel uit dat jaar bij herhaling er in voorkomt. De oudste fragmenten die we hebben stammen uit de 2e eeuw, de eerste volledige versie is nog jonger. Omdat ik deze bron vrij uitvoerig ga tegenspreken, kom ik op de betrouwbaarheid in een later stadium terug.

- Een andere, zij het wat obscure bron, zijn de Dode Zeerollen. Deze geschriften gevonden bij Qumran aan de Dode Zee bevatten een grote verzameling bijbelse en niet-bijbelse teksten. Vooral die laatste zijn voor een beter begrip van de historische Jezus van belang, hoewel hij er als persoon niet in voorkomt. Voor een goede interpretatie van het Nieuwe Testament zijn ze zelfs onmisbaar, en dan met name die geschriften die de eeuw beschrijven die volgt op de executie van Jezus en die eindigt met de Bar Kochba opstand.

- De vijfde bron vat ik samen met het begrip apocriefe geschriften. Dit zijn de gnostische geschriften gevonden bij Nag Hammadi. Wat vindplaats betreft hoort het eerder genoemde ‘evangelie van Thomas’ ook bij deze groep, wat inhoud betreft niet. Alle geschriften zijn koptisch en stammen vermoedelijk uit de 5e eeuw, hoewel ze gebaseerd zijn op voorgangers. Op de reeds genoemde uitzondering na, kunnen we de geschriften dateren ná het Nieuwe Testament, aangezien ze een gnostische tegenhanger zijn, die derhalve soms de verzinsels van het NT overneemt.

Van het Judasevangelie is niet bekend waar deze gevonden is. Gezien de inhoud, maar ook het uiterlijk, is dit evangelie zeer verwant aan wat er in Nag Hammadi is gevonden. Net als de Nag Hammadi gaat het om een gnostisch antwoord op het NT. Het is tevens de meest overduidelijke falsificatie, aangezien Judas nooit werkelijk bestaan heeft, en dus moeilijk een evangelie nagelaten kan hebben. Als bron over Jezus is ze volstrekt onbruikbaar, ik vermeld het alleen vanwege de bekendheid van dit evangelie. Over Judas kom ik later nog te spreken, dus daar laat ik het eerst even bij.

- De Talmud is een verzameling van mondelinge overleveringen van de joden. Eigenlijk moet ik dit in het meervoud schrijven, de Talmuds, aangezien we er twee kennen; de Babylonische en de Jeruzalemse. Ze geven een beeld van de periode, en kunnen soms verhelderend werken wat de inhoud van zowel het NT als de Dode Zeerollen betreft. Jezus komt slechts één keer in de Talmud voor.

- Als laatste wil ik nog Eusebius vermelden. Zeker geen ooggetuige, want hij leefde in de 3e en 4e eeuw, maar zijn historisch werk is gebaseerd op bronnen die soms verloren gegaan zijn, en die we dus alleen via Eusebius kennen.

*)  Koester, Helmut, 1992; Ancient Christian Gospels, Their Origin and Development, Trinity Press International.

Flavius Josephus

Het werk van Flavius Josephus is politiekhistorisch van aard en heeft geen religieuze motivatie. Dat wil niet zeggen dat hij niet religieus was, het atheïsme bestond in zijn tijd niet, maar zijn werk heeft geen religieuze bedoeling, dit in tegenstelling tot alle andere genoemde bronnen. Het is geschreven in toegankelijk, eendimensionaal Grieks, terwijl de religieuze bronnen vrijwel allemaal van een ander type taal gebruik maken, dat voor de gemiddelde leek erg ontoegankelijk is, en snel tot misvattingen leidt.

Het is dan ook geen wonder dat de moderne collega-historici van Josephus, geneigd zijn z’n werk hoog aan te slaan. Zijn werken beslaan de geschiedenis van de Joodse opstand (De Joodse Oorlog), de geschiedenis van Joodse volk (De Oude Geschiedenis van de Joden), zijn eigen leven (Iosepou bios) en een polemiek tegen Apion (Tegen Apion).

In zijn werken komt Jezus welgeteld twee keer voor, en wel in ‘de oude geschiedenis van de Joden’.

Het eerste fragment wordt ook het Testimonium Flavianum genoemd, en werd door de middeleeuwse gelovigen als de belangrijkste wetenschappelijke ondersteuning voor het NT gezien.

Boek XVIII, [63]:

In die tijd leefde Jezus, een wijs man, voor zover het geoorloofd is hem een man te noemen. Hij verrichtte namelijk daden die onmogelijk geacht werden, en hij was leermeester van mensen die met vreugde de waarheid tot zich namen. En veel Joden alsook velen van de Grieken bracht hij tot zich. Hij was de Christus. Ook nadat Pilatus hem op aanwijzing van de eerste mannen bij ons de straf van het kruis had opgelegd, gaven zij die het eerst in liefde waren gaan leven niet op. Hij was namelijk verschenen op de derde dag, opnieuw levend. De goddelijke profeten hadden die dingen over hem gezegd. Tot op de dag van heden is de naar hem genoemde groep van de christenen niet verdwenen. *)

Historici gaan ervan uit dat dit fragment niet de versie is die Josephus geschreven heeft, maar dat er door middeleeuwse kopiisten later zinnen en zinsdelen aan zijn toegevoegd. Deze heb ik ongecursiveerd weergegeven.

Maar het is niet alleen de middeleeuwer waar we rekening mee moeten houden. Ook het vertalen van de oorspronkelijke Griekse tekst naar (in dit geval) het Nederlands geeft mogelijkheden om de tekst christelijker te maken dan de oorspronkelijke versie. Ter vergelijking van de bovenstaande tekst daarom een andere, Engelse vertaling;

At this time there appeared Jesus, a wise man. For he was a doer of startling deeds, a teacher of the people who receive the truth with pleasure. And he gained a following both among many Jews and among many of Greek origin. And when Pilate, because of an accusation made by the leading men among us, condemned him to the cross, those who had loved him previously did not cease to do so. And up until this very day the tribe of Christians, named after him, has not died out.**)

Het is evident dat de geciteerde Nederlandse versie veel ‘christelijker’ is dan de Engelse. Met name ‘daden die onmogelijk geacht werden’ lijken de wonderen uit het NT te bevestigen, waar ‘startling deeds’ van alles kan betekenen.

Dit eerste fragment over Jezus werd door christenen altijd belangrijk gevonden. Zo belangrijk dat er dus zelfs een titel voor verzonnen is (Testimonium Flavianum). Zo belangrijk dat er zelfs in moderne vertalingen aan gesleuteld wordt.

Voor historici is het tweede fragment echter veel belangrijker. Want hier komt iets aan het licht wat het uitgangspunt van onderzoek zou kunnen zijn, dat ons dichter bij de historische Jezus brengt.

Boek XX, [200]:

Hij riep een vergadering van rechters bijeen en liet daar de broer van Jezus die Christus genoemd wordt – de man heette Jacobus – en enkele anderen voorleiden. Hij beschuldigde hen ervan dat ze de wet hadden overtreden en leverde hen uit om gestenigd te worden.*)

Deze Jacobus kennen we uit het NT als de apostel Jacobus. Of beter gezegd één van de twee apostelen Jacobus. Volgens Josephus was Jakobus dus de broer van Jezus, en werd hij net als zijn broer geëxecuteerd. Dit keer niet door de Romeinen, maar door de Sanhedrin onder leiding van de hogepriester Ananus.

Voor historici is dit het spoor dat tot de echte Jezus leidt. Want over Jacobus vertellen de bronnen veel meer dan over Jezus.

wordt vervolgd

*) F.J.A.M. Meijer en M.A. Wes, 1998; De oude geschiedenis van de Joden  Ambo/Amsterdam

**) John P. Meier, 1991;  The Roots of the Problem and the Person, Yale University Press

5 July 2011
By on 14:23
Euro blijft geldig tot 2013

Ik ben bang dat de Euro het niet meer gaat redden.

Niet dat de Eurozone economisch er zo rampzalig voorstaat, maar omdat de  geloofwaardigheid van het systeem weg is.

Denk aan Griekenland. Inmiddels heeft iedereen door dat het land failliet is. Dat plannen die er theoretisch vanuit gaan dat ze al haar schulden terug gaat betalen, als volstrekte luchtfietserij bestempeld kunnen worden. Toch hebben alle reddingsplannen die de EU-politici hebben gelanceerd deze ongeloofwaardige aanname als uitgangspunt.

De angst is namelijk dat het faillissement van de één zal leiden tot het bankroet van de ander. En dus stelt men dit moment maar uit, door extra belastinggeld in het probleem te storten.

Hoe begrijpelijk dit ook is, het maakt de kans op een echte oplossing vrijwel nihil.

Technisch zijn er nog wel oplossingen te bedenken. Als de ECB zelf obligaties mag uitbrengen en hiermee de obligaties van de EU-landen op mag kopen. Tegen gereduceerd tarief, zodat de schuldeisers kunnen kiezen tussen de volledige uitbetaling (met het risico dat men niets krijgt) of een gedeeltelijke door de ECB.

Hiermee zou de totale schuldlast van de Eurozone verkleind worden door gedeeltelijke, vrijwillige kwijtschelding.

Dit heeft als voordeel dat, mocht de crisis echt uitlopen in een massaal bankroet van meerdere landen, de aflossing gedeeltelijk door het persen van extra geld opgelost kan worden. Dan is de Euro wel een stuk minder waard dan nu, maar is het werkgelegenheidsprobleem van de Eurozone wel opgelost. Bedenk wel, dat is het worstcase scenario.

In het beste geval wordt het vertrouwen door deze oplossing hersteld en neemt de rente af voor de zwakkere EU-landen.

Belangrijker nog dan de economische EU-crisis, is de politieke. De EU had na het pijnlijke, en voor het imago schadelijke Grondwetdebacle, zich voorgenomen zeker een decennia lang niet meer over institutionele wijzigingen te beginnen. Dat was een doos van Pandora gebleken die men liever een tijdje dicht wilde houden.

Maar de Eurocrisis is eigenlijk alleen maar op te lossen door méér Europa. Dat is het logische gevolg van een gezamenlijke munteenheid. Dat veronderstelt een staatkundig verband.

Toen de munteenheid ingevoerd werd, was dat ook als stap in een staatsvormend project. In 1992 zou ook niemand dat ontkend hebben. Het was de bedoeling dat deze gevolgd werd door een grondwet, nog zo’n duidelijke stap in een staatsvormend proces.

Destijds had niemand door dat men hiermee stappen nam waar de bevolking van Europa twijfels bij had. Ik citeer de hoogtepunten uit de Verklaring van Laken uit 1997;

‘De jongste tien jaar werd een politieke unie in de steigers gezet en kwam er samenwerking tot stand op het vlak van de sociale politiek, werkgelegenheid, asiel, immigratie, politie, justitie, buitenlandse politiek en een gemeenschappelijk veiligheid- en defensiebeleid.

De Europese Unie is een succes.’

‘Moet Europa niet, nu het eindelijk één is, een leidende rol gaan spelen in een nieuwe planetaire orde, die van een mogendheid die én in staat is een stabiliserende rol op wereldvlak te spelen én een lichtbaken te zijn voor tal van landen en volkeren?’

‘Het beeld van een democratisch en mondiaal geëngageerd Europa sluit wonderwel aan bij wat de burger wil.’

‘Net zoals hij (de burger) ook méér Europa wil in buitenlandse, veiligheid- en defensieaangelegenheden, met andere woorden meer en beter gecoördineerde actie bij het bestrijden van de brandhaarden in en rond Europa en in de rest van de wereld.’

Maar door het fiasco van de Grondwet, die van deze optimistisch stemming het resultaat was, is de toekomst van de EU een stuk moeilijker te voorspellen. We worden dus niet één groot Europese VS. Maar wat dan wel? En wat moeten we met al die staatskundige franje die we in de tussentijd hebben opgebouwd?

Nu wordt opeens het verschil tussen de Eurozone en de EU relevant. Ooit is er geaccepteerd dat ieder land in een eigen tempo mee ging doen aan dit proces dat uiteindelijk, óók voor de trage EU-landen, zou eindigen met de EU-staat. Maar zonder einddoel zijn dit soort tweedelingen opeens een stuk permanenter.

Dit dilemma is voor de Eurocrisis een groot probleem. Alle Europese politici werken aan de redding van de Eurozone, en eigenlijk van het Europese project, terwijl een behoorlijk deel van de bevolking deze het liefst zag verdwijnen. Het draagvlak voor impopulaire maatregelen om de Euro en de EU te redden is in sommige landen minimaal.

Dit werkt natuurlijk door in het vertrouwen dat de Euro geniet. Even heel kort door de bocht; hoe sceptischer de bevolking over de EU wordt, des te hoger de rente op de staatsschuld van de EU-landen.

Het probleem blijkt ook uit de discussie over het splitsen in twee Eurozones. Hoewel de VS een veel grotere schuld heeft, hoor je niemand over het splitsen van de dollar in twee zones. Het bevestigt dat het einddoel (de Verenigde Staten van Europa) voor de meeste mensen niet meer bestaat. Tegelijkertijd is dat einddoel de garantie van diezelfde Euro.

De EU staat uiteindelijk voor een keuze. Of je hebt een munt (en dus een Europese staat) of niet. En aangezien ik een kleine volksopstand verwacht mocht de EU die Europese staat alsnog gaan invoeren, geloof ik niet meer in de redding van de Euro.

In het najaar lopen er voor 9 miljard aan Griekse obligaties af en moet het volgende Griekse reddingsplan gemaakt worden. Met nóg een bezuinigingspakket voor de Griekse bevolking. Niet omdat dit goed is voor de Grieken, Griekenland of de Griekse economie, maar om een paar andere EU-landen (en banken) te redden.

De eerstvolgende verkiezingen in Griekenland zijn uiterlijk in 2013. Ik geloof er niets van dat de volgende Griekse regering dezelfde economische politiek gaat voeren als de huidige. En dat moment lijkt me de uiterste houdbaarheidsdatum van de Euro.

(Inmiddels heeft Bert de Vries oud CDA-minister een artikel geschreven met min of meer dezelfde strekking.)

 

1 July 2011
By on 16:14
Onderweg naar Damascus

Het middenoosten is dankzij de geplande flotilla naar Gaza weer even het centrum van de wereld. De propagandateams en hun geestverwanten van zowel de voorstanders als de tegenstanders van de flotilla maken overuren.

Nu is het voor de gemiddelde leek soms lastig om waarheid van propaganda te scheiden. Zo cirkelt er een video rond van een zogenaamde Marc die homofiel zou zijn en door de organisatoren van de vloot om die reden als opvarende werd geweigerd. Maar Marc heet niet Marc, maar Omer Gershon. En hij is niet zozeer homofiel, maar een pr-man die ingehuurd is door de regering van Israël. De video werd dan ook oorspronkelijk gepubliceerd via twitter door een medewerker van Bibi Netanyahu.

Een erg opzichtige poging, zeker als we bedenken dat deze propaganda-hoax lijkt op een ander recent nepverhaal uit dezelfde regio.

Toen ging het niet om een homo, maar om een lesbienne. Geen Marc maar Amina Abdalla Arraf, die een blog bijhield over de onderdrukking door het regime in Syrië. Het hoogtepunt van de hoax was haar arrestatie, die leidde tot facebookacties en meer dan 14.000 steunbetuigingen. En natuurlijk artikelen in de ‘serieuze’  pers, zoals the Guardian.

Maar Amina heet in het echt Tom en woont niet in Syrië maar in Schotland. Het feit dat de (Amerikaan) Tom ook betrokken is geweest bij een bijeenkomst in Turkije over de escalerende situatie in Syrië die georganiseerd werd door de Navo, zorgt ervoor dat zijn hoax geen grap van een amateur genoemd kan worden. Zoals hij zelf overigens blijft beweren op het blog.

In het nieuws over het middenoosten zijn dingen zelden wat ze lijken te zijn.

Foto’s zeggen meer dan duizend woorden, en dus zien we deze propagandistische leugens ook zeker terug bij foto’s. Hier eentje uit de oude doos, de poster van de Islamo-Fascism Awareness Week van 2007.

De steen 1994

Op de website wordt de foto op de poster als volgt omschreven; ‘The photo accompanying this article, which shows a teenage girl buried before being stoned to death for alleged sexual offenses, will serve as the poster for the protest Week. The stoning took place in Iran.’

De foto is echter nep en komt niet uit Iran maar uit Nederland. En wel uit de speelfilm ‘De Steen’ uit 1994. Overigens is het de organisatie nog niet gelukt om sindsdien (we zijn al weer 4 jaar verder) een andere onbetwiste foto van een (recente) steniging te vinden. Let wel; ik beweer niet dat dergelijke stenigingen niet plaatsvinden, maar wel dat de tot nog toe gereproduceerde foto’s allemaal nep, of zeer gedateerd zijn.

Nu herinneren we ons allemaal nog de filmpjes van de MVW van Saddam Hoessein (nep) of de prachtige doorsnedes van de grot-bunker van Ben Laden (nep). Het probleem is dat we zoveel nepfeiten, nepfoto’s en nepverhalen te zien krijgen, dat het vrijwel onmogelijk is geworden om via de gewone media nog een kloppend beeld van de werkelijkheid  te krijgen.

Zo is ons verteld dat Khadaffi zijn eigen burgers in Benghazi gebombardeerd zou hebben. Dit werd van meet af aan door de Russische luchtmacht ontkent op basis van hun satellietbeelden.

Sindsdien is er door de bondgenoten slechts één foto vrijgegeven van schade in Benghazi die veroorzaakt zou kunnen zijn door een luchtbombardement. Dat zijn de foto’s van het militaire vliegveld. Niet bepaald een burgerdoel. Wie het vliegveld nog eens beter onderzoekt, komt er vervolgens achter dat de Navo (en niet de rebellen) het vliegveld al sinds maart in handen hebben. Wat flagrant in strijd is met paragraaf 4 van de VN resolutie 1973; 'The resolution specifically excludes the establishment of a foreign occupation force of any form in any part of Libyan territory.'

De bovenstaande propagandaverzinsels hebben een aantal zaken met elkaar gemeen. Ze zijn allemaal bedoeld voor het westerse publiek. Ze zijn allemaal gericht op anti-westerse regimes. Ze zijn legitimerend van aard (dwz dat ze militair ingrijpen moeten rechtvaardigen).

Dit soort hoaxes zien we nooit bij  regimes als Bahrein, hoewel deze pro-westerse regimes niet minder Islamitisch, ondemocratisch of onderdrukkend zijn. Voor zover de verzinsels volledig te traceren zijn, komen ze uit de hoge hoed van westerse regeringen en hun veiligheidsdiensten.

Waarom onze veiligheidsdiensten en regeringen zoveel moeite nemen om het publiek met dubieuze sprookjes te bestoken, moeten we naar gissen. Dat ze allemaal specifiek naar één kant gericht zijn (de anti-westerse landen in het MO) en dat ze allemaal legitimerend van aard zijn, zou erop wijzen dat ze vooral bedoeld zijn om het geplande gebruik van geweld acceptabel te maken voor de toeschouwers.

Momenteel worden de verzinsels met name gericht tegen Syrië. Wees dus niet al te verbaasd als straks de Navo (en ook het Nederlandse leger) dit land aanvalt.

30 June 2011
By on 17:05
A dirty Job

Job Cohen, de politiek leider van de PvdA, ligt al een tijdje behoorlijk onder vuur. Uitspraken van voormalig voorzitter van de partij, Michiel van Hulten, die vandaag in het AD te lezen zijn, hebben daar een schepje boven op gedaan.

Hoewel ik van meet af aan geen groot fan van Job Cohen was, is veel van de kritiek niet terecht. Niet alleen Cohen presteert matig, ook zijn voorganger Wouter Bos had het in zijn tweede periode lastig. Dat heeft niets te maken met hun persoon of hun talenten, maar met heel wat anders.

De gehele Europese sociaal-democratie zit in een crisis. Van de 27 EU-landen zijn er nog maar drie met sociaal-democraten in de regering. De malaise kent grotendeels dezelfde oorzaken, waarvan het gebrek aan coherente agenda het meest in het oog springt.

Toen Sharon Dijksma een analyse van een zoveelste verkiezingsnederlaag mocht maken, ging zij totaal voorbij aan deze Europese gemene deler. Haar conclusie was dat de teloorgang van de PvdA volledig te wijten was aan een slechte campagne. Meer campagnegeld was dan ook haar voorspelbare oplossing.

Destijds reden voor mij om een tegenrapport te schrijven, waar de belangrijkste aanbeveling was om samen met andere Europese zusterpartijen een nieuwe agenda te formuleren. Deze agenda zou dan vooral de onderwerpen die de globalisering betreffen moeten herdefiniëren.

In gewoon Nederlands; de Europese sociaal-democraten zullen wat betreft de onderwerpen immigratie, integratie én de EU met een nieuw, sociaal-democratisch verhaal moeten komen, willen zij weer relevant worden.

Niet het partijbestuur nam de handschoen op, maar de Wiarda Beckman Stichting. Zij nodigde prominente Europese sociaal-democraten uit om hun licht te schijnen over de gebrekkige agenda. De Nederlanders die hier aan meedoen (en voor meedenken) zijn mensen als Paul Scheffer en René Cuperus. Het project heeft een publicatie opgeleverd Exploring the cultural challenges to social democracy waarin de verschillende denkers hun mening geven over de thema’s die te maken hebben met immigratie.

Het Policy Network (dat is een Europese denkktank  voor  sociaal-democraten) heeft het op zich genomen om ook dat andere onderdeel, de economische kant van globalisering, nog eens goed te bekijken. Hun rapport heet Priorities for a new political economy: Memos to the left.

Beide initiatieven zijn op min of meer dezelfde wijze georganiseerd; men nodigt een aantal denkers uit die, relatief los van elkaar, hun gefundeerde mening op papier hebben gezet.  En hoewel deze meningen soms overlappen, is dit toeval. Hun meningen zijn al net zo vaak tegenstrijdig. Wel is de aanleiding dezelfde; de noodzaak een nieuwe sociaaldemocratische agenda te bepalen mbt globalisering.

Hier komt Job Cohen in beeld. Niet alleen, maar samen met zijn Europese collega-partijleiders. Want daar waar meerdere ideeën gepresenteerd worden, zal men moeten kiezen.

Overigens is dat binnen de PvdA formeel zijn taak niet. Eigenlijk is het de voorzitter van de partij die verantwoordelijk is voor de inhoud. Het is Lilliane Ploumen die de intellectuele geschriften van de denktanks moet vertalen in voor de leden begrijpelijke keuzes, en deze voorleggen aan PvdA-leden. Dan bedoel ik niet het congres, maar alle leden.

Het inhoudelijk falen van de PvdA komt dan ook niet voor de rekening van Cohen en zijn voorganger Bos, maar voor de voorzitster. Met als absoluut dieptepunt het laatste verkiezingsprogramma dat nota bene tijdens de campagne nog veranderd moest worden. Een groter brevet van onvermogen is ondenkbaar.

Of Job Cohen berekend is voor zijn taak, waar Michiel van Hulten openlijk aan twijfelt, is nog altijd een punt van discussie. Dat Lilliane Ploumen haar taak niet goed heeft uitgevoerd, is een feit. Aan een nieuwe partijleider hebben we (nog) niets, maar de behoefte aan een nieuwe voorzitter is acuut.In september loopt namenlijk haar mandaat af, en een verlenging van haar termijn komt neer op een verlenging van de malaise.

Wie weet een geschikte kandidaat voor deze Job?

9 June 2011
By on 15:06